اگرچه این سرطان نسبت به برخی دیگر از سرطانهای تیروئید شیوع کمتری دارد، اما ممکن است رفتار تهاجمیتری داشته باشد. به همین دلیل، شناخت علائم هشداردهنده و مراجعه زودهنگام به پزشک اهمیت زیادی دارد.
فهرست عناوین اصلی
- سرطان سلول هرتل چیست؟
- علائم سرطان سلول هرتل
- چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
- علت بروز بیماری
- عوامل خطر
- عوارض احتمالی
- روشهای تشخیص
- درمان سرطان سلول هرتل
- نکات مهم برای بیماران
- سوالات متداول
سرطان سلول هرتل چیست؟
سرطان سلول هرتل از سلولهای تیروئید شروع میشود و میتواند به صورت یک توده در گردن ظاهر شود. در بعضی بیماران، این سرطان در مراحل اولیه هیچ علامت واضحی ندارد و ممکن است بهطور اتفاقی در معاینه پزشک یا در سونوگرافی و تصویربرداریهایی که به علت دیگری انجام شدهاند، تشخیص داده شود.
نکته مهم این است که این نوع سرطان، در برخی موارد، میتواند سریعتر از بعضی دیگر از سرطانهای تیروئید رشد کند یا به بافتهای اطراف و حتی نقاط دیگر بدن گسترش پیدا کند. به همین دلیل، پیگیری تخصصی آن ضروری است.
علائم سرطان سلول هرتل
سرطان سلول هرتل همیشه با علائم مشخص همراه نیست، اما وقتی نشانهها ظاهر شوند، ممکن است شامل موارد زیر باشند:
- وجود توده یا برآمدگی در جلوی گردن، کمی پایینتر از سیب آدم
- درد در ناحیه گردن یا گلو
- گرفتگی صدا یا تغییرات مداوم در صدا
- تنگی نفس
- مشکل در بلع غذا یا احساس گیر کردن در گلو
البته این علائم همیشه به معنی سرطان نیستند. گاهی التهاب تیروئید، بزرگ شدن تیروئید یا گواتر هم میتواند علائمی مشابه ایجاد کند. با این حال، اگر این نشانهها ادامهدار باشند، باید بررسی پزشکی انجام شود.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
اگر در گردن خود تودهای احساس میکنید، صدایتان بدون دلیل مشخص تغییر کرده، بلع برایتان سخت شده یا دچار درد مداوم در ناحیه گردن و گلو هستید، بهتر است در اولین فرصت به پزشک مراجعه کنید. تشخیص زودهنگام میتواند روند درمان را سادهتر و مؤثرتر کند.
علت بروز بیماری
علت دقیق سرطان سلول هرتل هنوز بهطور کامل مشخص نیست. آنچه پزشکان میدانند این است که این سرطان زمانی شروع میشود که در DNA سلولهای تیروئید تغییراتی ایجاد شود. این تغییرات ژنتیکی باعث میشوند سلولها سریعتر از حد طبیعی رشد کنند، بیش از اندازه تکثیر شوند و برخلاف حالت عادی از بین نروند.
تجمع این سلولهای غیرطبیعی به مرور یک توده یا تومور ایجاد میکند. در بعضی موارد، این تومور میتواند به بافتهای سالم اطراف حمله کند یا به بخشهای دیگر بدن گسترش یابد.
عوامل خطر
برخی عوامل ممکن است احتمال ابتلا به سرطان تیروئید از نوع سلول هرتل را افزایش دهند:
- زن بودن
- بالا رفتن سن
- سابقه دریافت پرتو درمانی یا تابش اشعه به ناحیه سر و گردن
- وجود سابقه خانوادگی سرطان تیروئید
عوارض احتمالی
اگر بیماری پیشرفت کند یا درمان به تعویق بیفتد، ممکن است عوارض زیر ایجاد شوند:
- اختلال در بلع و تنفس:
اگر تومور بزرگ شود، ممکن است به مری یا نای فشار وارد کند. - گسترش سرطان به سایر نقاط بدن:
انتشار سرطان به بافتها و اندامهای دیگر میتواند درمان را پیچیدهتر کند.
روشهای تشخیص سرطان سلول هرتل
برای تشخیص این بیماری، پزشک معمولاً از ترکیبی از معاینه بالینی، آزمایشها و تصویربرداری استفاده میکند:
- معاینه فیزیکی:
پزشک گردن را بررسی میکند تا اندازه تیروئید و وجود تورم در غدد لنفاوی را ارزیابی کند. - آزمایش خون:
این آزمایشها میتوانند اطلاعاتی درباره عملکرد تیروئید و وضعیت هورمونی بدن ارائه دهند. - تصویربرداری:
سونوگرافی و سیتیاسکن میتوانند وجود توده در تیروئید و ویژگیهای آن را مشخص کنند. در برخی شرایط ممکن است پزشک از MRI یا PET scan نیز کمک بگیرد. - لارنگوسکوپی یا بررسی تارهای صوتی:
اگر بیمار دچار تغییر صدا باشد، پزشک ممکن است تارهای صوتی را بررسی کند تا مشخص شود آیا اعصاب یا ساختارهای مرتبط درگیر شدهاند یا خیر. - نمونهبرداری با سوزن ظریف (بیوپسی):
در این روش، با هدایت سونوگرافی نمونه کوچکی از بافت تیروئید برداشته میشود تا در آزمایشگاه از نظر سلولهای سرطانی بررسی شود.
درمان سرطان سلول هرتل
درمان این بیماری به اندازه تومور، میزان گسترش آن و شرایط عمومی بیمار بستگی دارد. در بیشتر موارد، درمان اصلی جراحی است، اما ممکن است درمانهای تکمیلی هم لازم باشند.
1) جراحی تیروئید
شایعترین روش درمان، برداشتن کامل یا تقریباً کامل غده تیروئید است که به آن تیروئیدکتومی گفته میشود. اگر احتمال درگیری غدد لنفاوی اطراف وجود داشته باشد، ممکن است پزشک آنها را نیز خارج کند.
در حین جراحی، جراح تلاش میکند به غدد پاراتیروئید که در پشت تیروئید قرار دارند آسیب نرسد، زیرا این غدد در تنظیم کلسیم بدن نقش مهمی دارند.
عوارض احتمالی جراحی:
- آسیب به عصب کنترلکننده حنجره که میتواند باعث گرفتگی صدا یا حتی از دست رفتن صدا شود
- آسیب به غدد پاراتیروئید و نیاز به مصرف دارو برای تنظیم کلسیم خون
- خونریزی
پس از جراحی، بیمار باید هورمون تیروئید را به صورت دارویی جایگزین کند. این دارو معمولاً لووتیروکسین است و اغلب لازم است تا پایان عمر مصرف شود.
2) درمان با ید رادیواکتیو
در این روش، بیمار کپسولی حاوی ید رادیواکتیو را میبلعد. این درمان معمولاً بعد از جراحی توصیه میشود تا باقیمانده بافت تیروئید یا سلولهای سرطانی احتمالی از بین بروند. همچنین اگر سرطان به نقاط دیگر بدن گسترش یافته باشد، ممکن است از این روش استفاده شود.
عوارض موقتی احتمالی:
- خشکی دهان
- کاهش حس چشایی
- حساسیت یا درد در ناحیه گردن
- تهوع
- خستگی
3) پرتودرمانی
پرتودرمانی با استفاده از اشعههای پرانرژی مانند اشعه ایکس یا پروتون انجام میشود. این روش بیشتر زمانی مطرح میشود که بعد از جراحی و ید رادیواکتیو هنوز سلولهای سرطانی باقی مانده باشند یا سرطان به بافتهای دیگر گسترش یافته باشد.
عوارض احتمالی پرتودرمانی:
- گلودرد
- تحریک پوستی شبیه آفتابسوختگی
- خستگی
4) درمان هدفمند
داروهای هدفمند با شناسایی نقاط ضعف خاص در سلولهای سرطانی عمل میکنند. این درمان بیشتر در شرایطی استفاده میشود که سرطان بعد از درمانهای قبلی عود کند یا به بخشهای دورتر بدن گسترش یابد.
عوارض احتمالی درمان هدفمند بسته به نوع دارو:
- اسهال
- خستگی
- افزایش فشار خون
- مشکلات کبدی
نکات مهم برای بیماران
- هر توده تیروئید به معنی سرطان نیست، اما هر تودهای باید بررسی شود.
- اگر پس از مدتی همچنان گرفتگی صدا، تنگی نفس یا سختی در بلع دارید، موضوع را جدی بگیرید.
- در صورت انجام جراحی تیروئید، مصرف منظم داروی هورمونی و پیگیری آزمایشها بسیار مهم است.
- اگر سابقه خانوادگی سرطان تیروئید دارید، بررسی پزشکی دورهای میتواند مفید باشد.
- درمان این بیماری معمولاً چندمرحلهای است و تصمیمگیری باید توسط پزشک متخصص غدد، جراح و تیم سرطان انجام شود.
5 سوال متداول درباره سرطان سلول هرتل
1) آیا هر ندول یا توده تیروئید سرطان سلول هرتل است؟
خیر. بسیاری از ندولهای تیروئید خوشخیم هستند. با این حال، برای تشخیص دقیق باید معاینه، سونوگرافی و در صورت نیاز نمونهبرداری انجام شود.
2) آیا سرطان سلول هرتل از سایر سرطانهای تیروئید خطرناکتر است؟
این نوع سرطان در بعضی بیماران میتواند تهاجمیتر از برخی انواع دیگر سرطان تیروئید باشد، بهویژه اگر به بافتهای اطراف یا نقاط دیگر بدن گسترش پیدا کند.
3) آیا بعد از جراحی تیروئید باید تا آخر عمر دارو مصرف کرد؟
در بیشتر موارد بله. چون با برداشتن تیروئید، بدن دیگر هورمون کافی تولید نمیکند و بیمار باید لووتیروکسین مصرف کند.
4) آیا تغییر صدا میتواند نشانه این سرطان باشد؟
بله، گرفتگی صدا یا تغییر مداوم در صدا میتواند یکی از علائم باشد، اما این علامت فقط مخصوص سرطان نیست و ممکن است به دلایل دیگری هم ایجاد شود.
5) آیا ید رادیواکتیو برای همه بیماران لازم است؟
خیر. نیاز به ید رادیواکتیو به نظر پزشک، نوع تومور، نتیجه جراحی و میزان گسترش بیماری بستگی دارد.
منبع علمی: بازنویسی و ترجمه آموزشی بر اساس محتوای Mayo Clinic درباره Hurthle Cell Cancer
توجه: این مطلب صرفاً برای آموزش بیمار تهیه شده و جایگزین تشخیص یا درمان پزشکی نیست. برای بررسی علائم و دریافت برنامه درمانی مناسب، حتماً با پزشک متخصص مشورت کنید.
